top of page
Search

Cobb Açısı Nedir? Skolyozda Eğrilik Derecesi Nasıl Ölçülür?

turannajafov
Nov 3
4 min read

Skolyoz tanısı konan çocukların ailelerinin en sık sorduğu soru “Kaç derece?” sorusudur. Bu derece, ayakta çekilen omurga röntgeninde ölçülen Cobb açısıdır. Bu yazıda Cobb açısının nasıl ölçüldüğünü, kaç derecenin ne anlama geldiğini ve tedavi kararında büyüme döneminin neden en az derece kadar önemli olduğunu anlatıyoruz.

Omurga çizimi: eğriliğin üst ve alt uç omurlarından geçen çizgiler ve aralarındaki Cobb açısı
Cobb açısı: eğriliğin en üstündeki ve en altındaki en eğik omurlardan geçen çizgiler arasındaki açı (çizim)

Cobb açısı nedir?

Cobb açısı, omurganın yana doğru eğriliğinin büyüklüğünü derece cinsinden gösteren ölçüdür. Adını, yöntemi 1948'de tanımlayan Amerikalı ortopedi cerrahı John R. Cobb'dan alır.

Cobb açısı 10 derece veya üzerindeyse ve omurlarda dönme (rotasyon) varsa skolyoz tanısı konur. 10 derecenin altındaki küçük asimetriler skolyoz sayılmaz.

Röntgende nasıl ölçülür?

Ölçüm, hasta ayaktayken çekilen ve omurganın tamamını gösteren röntgende yapılır:

  1. Uç omurlar bulunur: Eğriliğin en üstünde ve en altında, en çok eğik duran iki omur seçilir.

  2. Çizgiler çizilir: Üstteki uç omurun üst kenarı ve alttaki uç omurun alt kenarı boyunca birer çizgi çizilir.

  3. Açı ölçülür: Bu iki çizgi arasındaki açı Cobb açısıdır. Çizgiler röntgen üzerinde kesişmeyecek kadar az eğikse her birine dik bir çizgi çizilir ve dik çizgiler arasındaki açı ölçülür.

Bugün bu ölçüm çoğunlukla dijital röntgen programlarıyla ekranda yapılır. Omurgada birden fazla eğrilik varsa her biri için ayrı bir Cobb açısı ölçülür.

Cobb açısının ölçüldüğü omurga röntgeninin çizimi
Cobb açısı, ayakta çekilen tüm omurga röntgeninde ölçülür (çizim)

Ölçümler arasında yaklaşık 5 derece fark neden olağan?

Cobb açısı, röntgen üzerine çizilen çizgilere dayanır. Uç omurun seçimindeki ya da çizginin yerleştirilmesindeki küçük farklar sonucu değiştirir. Aynı röntgeni aynı hekim iki kez ya da farklı hekimler ölçtüğünde yaklaşık 5 derecelik fark olağan kabul edilir. Ayrıca eğrilik gün içinde birkaç derece değişebilir ve çekim sırasındaki duruş da sonucu etkiler.

Bu yüzden:

  • Bir kontrolde görülen birkaç derecelik artış, tek başına eğriliğin ilerlediği anlamına gelmez.

  • Karşılaştırma mümkün olduğunca aynı çekim koşullarında ve aynı uç omurlar üzerinden yapılır.

  • Tedavi kararları, ölçüm farkını aşan ve kontroller boyunca süren değişikliklere göre verilir.

Kaç derece ne anlama gelir?

Aşağıdaki aralıklar, büyümesi süren çocuk ve ergenlerde görülen idiyopatik (nedeni bilinmeyen) skolyoz için genel bir çerçevedir. Kesin karar muayene ve çocuğun büyüme durumu birlikte değerlendirilerek verilir.

  • 10 derecenin altı: Skolyoz sayılmaz.

  • Yaklaşık 10–25 derece: Hafif skolyoz. Çoğunlukla düzenli muayene ve röntgenle izlenir.

  • Büyümesi süren çocukta 25–45 derece: Genellikle korse önerilir. Korsenin amacı eğriliğin ilerlemesini önlemektir. Ayrıntılar: Skolyoz Korsesi Nedir, Kimlere Gerekir?

  • 45–50 derecenin üzeri: Ameliyat gündeme gelir. Ayrıntılar: Skolyoz Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?

Büyüme dönemi ve Risser evresi

Aynı derecedeki iki eğrilik, çocuğun daha ne kadar büyüyeceğine göre çok farklı seyredebilir. Skolyoz en çok hızlı büyüme döneminde ilerler. Bu nedenle hekim derecenin yanında kalan büyüme süresine de bakar.

Kalan büyümeyi tahmin etmek için kullanılan yöntemlerden biri Risser evresidir. Leğen kemiğinin üst kenarındaki büyüme kıkırdağının kemikleşmesi aynı röntgende değerlendirilir ve 0'dan 5'e kadar derecelendirilir:

  • Risser 0–1: Büyümenin önemli bir kısmı daha öndedir. İlerleme riski en yüksek dönemdir.

  • Risser 2–3: Büyüme sürmektedir.

  • Risser 4–5: Büyüme sona ermek üzeredir ya da tamamlanmıştır. İlerleme riski belirgin olarak azalır.

Örneğin 20–29 derecelik bir eğrilik Risser 0–1 döneminde yüksek ilerleme riski taşırken, aynı eğrilik büyümenin sonuna yakın bir dönemde çoğu zaman yalnızca izlenebilir. Kız çocuklarında adet görmenin başladığı zaman da kalan büyümeyi tahmin etmeye yardımcı olur.

Kontrol röntgeni ne sıklıkla çekilir?

Kontrol sıklığını eğriliğin derecesi, çocuğun büyüme hızı ve tedavi türü belirler. Genel olarak:

  • Büyüme dönemindeki hafif eğrilikler: Kontroller çoğunlukla 6–12 ayda bir yapılır. Hızlı büyüme döneminde bu süre kısalabilir.

  • Korse kullanan çocuklar: Kontroller genellikle 4–6 ayda bir yapılır.

  • Büyüme tamamlandıktan sonra: Eğriliğin derecesine göre daha seyrek kontrol yeterli olabilir.

Gereksiz röntgenden kaçınmak için çekim aralığını hekim, muayene bulgularına ve önceki ölçümlere göre belirler. Kontrollere önceki röntgenlerinizi getirmeniz karşılaştırmayı kolaylaştırır.

Eğrilik yetişkinlikte ilerler mi?

Büyüme bittikten sonra eğriliklerin çoğu durur. Yetişkinlikteki ilerleme riski, büyüme sona erdiğindeki dereceye bağlıdır:

  • 30 derecenin altı: Yetişkinlikte ilerlemesi beklenmez.

  • 30–50 derece: Ömür boyunca ortalama 10–15 derece kadar ilerleyebilir.

  • 50 derecenin üzeri: Yılda yaklaşık 1 derece ilerleyebilir.

Bu nedenle büyüme tamamlandığında eğriliği 30 derecenin üzerinde olan kişilerin yetişkinlikte de belirli aralıklarla kontrol edilmesi önerilir.

Randevu ve iletişim

Çocuğunuzun röntgeninde skolyoz saptandıysa ya da ölçülen Cobb açısının ne anlama geldiğini birlikte değerlendirmek isterseniz randevu alabilirsiniz. Önceki röntgenlerinizi muayeneye getirmeniz faydalı olur. Skolyozun belirtilerini ve evde yapılabilecek öne eğilme testini Skolyoz Belirtileri yazımızda anlatıyoruz. Skolyoz tedavisi hakkında genel bilgiye Skolyoz sayfamızdan (İngilizce), hastaya özel 3D baskı korseler hakkındaki bilgilere Türkçe ana sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Muayeneler Medistate Çekmeköy Hastanesi'nde yapılmaktadır. Randevu için online randevu sayfamızı kullanabilirsiniz.



Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerini tutmaz.

Yazar ve editör: Op. Dr. Turan Najafov, Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı · Medistate Çekmeköy Hastanesi, İstanbul

İletişim: info@spineast.com · +90 544 245 1704

Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Kaynaklar: Reamy BV, Slakey JB. Adolescent Idiopathic Scoliosis: Review and Current Concepts. Am Fam Physician. 2001;64(1):111–117 · Horne JP, Flannery R, Usman S. Adolescent Idiopathic Scoliosis: Diagnosis and Management. Am Fam Physician. 2014;89(3):193–198 · Radiopaedia: “Cobb angle” · Al Alawi I ve ark. Inter- and intra-observer reliability of Cobb angle measurement between orthopaedic residents and spine specialists. Acta Orthop Belg. 2026;92(2).

 
 
 

Comments


Commenting on this post isn't available anymore. Contact the site owner for more info.
bottom of page